Ngày mới sang du học Singapore, mình từng có cảm giác tiếng Anh của mình “ổn” vì vẫn làm được bài ngữ pháp và đọc hiểu. Nhưng khi nhân viên ở quán cà phê hỏi một câu khá nhanh, mình lại đứng hình vài giây, chỉ kịp đáp “Sorry?” rồi nhờ họ nói lại. Những lúc như vậy khá ngại, nhất là khi xung quanh ai cũng giao tiếp tự nhiên.
Sau một thời gian, mình nhận ra cải thiện tiếng Anh khi du học ở Singapore không nhất thiết phải bắt đầu bằng một kế hoạch học thật nặng. Điều quan trọng hơn là biến môi trường xung quanh thành nơi mình buộc phải nghe, nói và dùng tiếng Anh mỗi ngày. Dưới đây là những cách mình đã thử, bao gồm cả những điều ban đầu làm chưa tốt nhưng sau đó lại giúp mình tiến bộ rõ rệt.
Buộc mình vào môi trường phải dùng tiếng Anh liên tục
Thời gian đầu, mình có xu hướng tìm đến các bạn Việt Nam vì nói chuyện thoải mái hơn. Điều này giúp đỡ nhớ nhà, nhưng cũng khiến mình dễ quay lại thói quen dùng tiếng Việt trong hầu hết tình huống. Mình đi học ở Singapore nhưng có những ngày gần như không nói được bao nhiêu tiếng Anh ngoài lúc nghe giảng.
Sau đó, mình chủ động tham gia nhóm làm bài chung có bạn đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Vì không có một ngôn ngữ chung nào ngoài tiếng Anh, mình phải tự tìm cách diễn đạt, kể cả khi câu nói chưa tròn trịa. Có lần trong buổi làm bài nhóm, mình mất khá lâu để giải thích một ý đơn giản. Bạn cùng nhóm không chê, chỉ hỏi lại và gợi ý cách nói tự nhiên hơn. Chính những lần như vậy giúp mình nhớ từ và cấu trúc lâu hơn nhiều so với việc chỉ học trên lớp.
Mình không nghĩ cần phải cắt hoàn toàn tiếng Việt, vì ai cũng cần một nhóm bạn để chia sẻ và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là tự tin nói tiếng Anh khi du học, hãy cố tình tạo ra những khoảng thời gian mà tiếng Anh là lựa chọn duy nhất: ăn trưa với bạn quốc tế, tham gia làm việc nhóm, hỏi trực tiếp nhân viên thay vì nhờ bạn nói hộ.
Học qua giao tiếp thực tế thay vì chỉ học ngữ pháp
Ngữ pháp vẫn quan trọng, nhưng mình từng mắc lỗi là chờ đến khi “đủ chắc” mới dám nói. Vấn đề là cảm giác đủ chắc đó không bao giờ thực sự đến, vì giao tiếp ngoài đời không giống bài tập điền vào chỗ trống. Người đối diện có thể nói nhanh, dùng cách diễn đạt lạ hoặc đổi chủ đề bất ngờ.
Mình bắt đầu coi các việc nhỏ mỗi ngày như một bài luyện tập. Khi đi mua đồ, mình tự hỏi nhân viên về vị trí sản phẩm thay vì chỉ tìm trên ứng dụng. Khi chưa rõ lịch học hoặc nội dung bài tập, mình thử hỏi bạn cùng lớp bằng tiếng Anh trước. Những câu hỏi rất đơn giản như “Could you show me where this is?” hay “What do you mean by that?” lại được dùng lặp đi lặp lại và dần trở thành phản xạ.
Có lần mình cần đổi một món đồ đã mua nhưng không biết diễn đạt thế nào. Ban đầu mình định bỏ qua vì ngại giải thích, nhưng cuối cùng vẫn thử nói với nhân viên. Cuộc hội thoại không hoàn hảo, mình phải dùng thêm cử chỉ và giải thích lại vài lần, nhưng việc tự xử lý được tình huống khiến mình tự tin hơn hẳn. Mình nhận ra giao tiếp tốt không có nghĩa là không bao giờ bí từ, mà là vẫn có thể tiếp tục cuộc nói chuyện khi bí từ.
Luyện nghe chủ động qua nội dung mình thực sự thích
Trước đây, mình từng cố nghe những tài liệu tiếng Anh khá khô vì nghĩ như vậy mới “đúng phương pháp”. Kết quả là mình nhanh chán, nghe vài ngày rồi bỏ. Khi không duy trì được, dù tài liệu có tốt đến đâu cũng khó tạo ra thay đổi.
Sau này, mình chuyển sang nghe podcast, xem video và phim về những chủ đề mình quan tâm. Có thể là nội dung giải trí, thể thao, công nghệ, nấu ăn hoặc câu chuyện đời sống. Điểm quan trọng là mình đủ tò mò để muốn hiểu người nói đang nói gì, thay vì nghe chỉ vì thấy mình phải học.
Mình thường không cố hiểu từng từ ngay từ đầu. Lần đầu, mình nghe để nắm ý chính. Nếu có một đoạn thú vị hoặc câu nói hay, mình nghe lại, ghi ra vài cụm từ và thử nhắc lại theo cách của mình. Có những từ trước đây học trong sách rất khó nhớ, nhưng sau khi nghe chúng xuất hiện trong một câu chuyện cụ thể, mình lại dùng được trong lúc nói chuyện với bạn.
Cách học tiếng Anh nhanh không nhất thiết là nhồi thật nhiều nội dung trong một ngày. Với mình, nghe đều một nội dung vừa sức và có hứng thú hiệu quả hơn nhiều so với ép bản thân theo một lịch học khó duy trì.
Không sợ sai và chủ động tạo cơ hội nói
Nỗi sợ lớn nhất của mình không phải là không biết từ, mà là sợ nói sai. Mình sợ phát âm chưa chuẩn, sợ dùng sai ngữ pháp và sợ người khác nghĩ mình kém. Vì vậy, trong nhiều cuộc trò chuyện, mình thường chọn im lặng dù thực ra có ý muốn nói.
Bước thay đổi là mình đăng ký tham gia một hoạt động có thảo luận nhóm. Lần đầu, mình chuẩn bị rất kỹ trong đầu nhưng khi đến lượt lại nói khá vấp. Điều khiến mình bất ngờ là hầu như không ai chú ý đến lỗi nhỏ đó. Mọi người quan tâm mình có đóng góp gì cho cuộc trao đổi hơn là câu nói của mình có hoàn hảo hay không.
Từ đó, mình đặt cho bản thân một mục tiêu nhỏ: trong mỗi buổi học hoặc buổi gặp nhóm, phải chủ động nói ít nhất một lần. Có thể chỉ là hỏi một câu, xác nhận lại ý của người khác hoặc đưa ra ý kiến ngắn. Mục tiêu này không tạo áp lực phải nói hay, nhưng giúp mình ngừng đứng ngoài cuộc trò chuyện.
Sai vẫn xảy ra, và đến giờ mình vẫn có lúc phải tự sửa câu giữa chừng. Nhưng càng nói, mình càng nhận ra lỗi sai là dữ liệu để mình điều chỉnh, không phải bằng chứng rằng mình không thể học tốt tiếng Anh.
Ghi chép và ôn lại từ vựng theo ngữ cảnh thực tế
Mình từng có một danh sách từ vựng khá dài, nhưng đến lúc cần nói lại không nhớ ra. Nguyên nhân là mình học từ đơn lẻ, không biết từ đó thường đi cùng từ nào, dùng trong tình huống nào và sắc thái ra sao.
Sau đó, mình đổi cách ghi chép. Thay vì chỉ viết nghĩa tiếng Việt, mình ghi lại cả câu hoặc hoàn cảnh đã gặp từ đó. Chẳng hạn, nếu một bạn cùng lớp dùng một cụm từ khi góp ý cho bài thuyết trình, mình ghi lại cụm đó cùng câu ví dụ gần với tình huống thật. Nếu chưa chắc cách dùng, mình sẽ hỏi lại bạn hoặc tra cứu từ điển đáng tin cậy.
Một cách khác mình thấy hữu ích là ghi những câu mình đã muốn nói nhưng không nói được. Ví dụ, sau một cuộc trò chuyện, mình nhớ lại đoạn mình bị bí từ và viết ra cách diễn đạt phù hợp hơn. Lần sau gặp tình huống tương tự, mình có sẵn “vốn câu” để dùng thay vì phải nghĩ từ đầu.
Việc này giúp từ vựng gắn với trải nghiệm của chính mình. Mình không cần cố nhớ một danh sách quá dài, nhưng những từ đã ghi thường quay lại đúng lúc trong lớp học, khi làm việc nhóm hoặc trong các cuộc trò chuyện hằng ngày.
Đừng chờ giỏi rồi mới bắt đầu sống bằng tiếng Anh
Điều mình rút ra sau quá trình học ở Singapore là không có một phương pháp thần kỳ nào giúp tiếng Anh tiến bộ chỉ sau vài ngày. Thay đổi đến từ những việc nhỏ được lặp lại: chủ động hỏi một câu, nghe thêm một đoạn nội dung mình thích, ghi lại một cách diễn đạt mới và chấp nhận rằng mình sẽ có lúc nói chưa tốt.
Môi trường tại Singapore tạo ra nhiều cơ hội để dùng tiếng Anh, nhưng môi trường chỉ phát huy tác dụng khi mình chịu bước vào nó. Nếu cứ chờ đến khi phát âm hoàn hảo, ngữ pháp thật chắc hoặc không còn sợ sai, có lẽ mình sẽ bỏ lỡ rất nhiều lần luyện tập tự nhiên nhất.
Nếu bạn đang băn khoăn làm sao để giỏi tiếng Anh nhanh khi du học Singapore, hãy chọn một thay đổi nhỏ mà bạn có thể làm ngay hôm nay. Bạn cũng có thể chia sẻ cách học đang hiệu quả với mình, hoặc khó khăn khiến bạn ngại luyện tiếng Anh, vì đôi khi chỉ cần biết người khác cũng từng trải qua điều đó là đã dễ bắt đầu hơn rồi.
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
Đăng ký để được các chuyên viên tư vấn miễn phí cho bạn