Lần đầu mình đi ăn ở Maxwell Food Centre, xếp hàng dài trước quầy laksa rồi nhận ra: không có phục vụ dẫn món tới bàn như ở nhà, mọi người tự bưng đồ ăn về chỗ ngồi mình đã “chope” sẵn bằng khăn giấy từ trước.
Lúc đó mình mới thấm rằng ăn uống không chỉ đơn giản là chuyện no bụng mà nó phản ánh cả một nếp sống, một cách tổ chức xã hội hoàn toàn khác.
Bài viết này mình muốn kể lại những khác biệt văn hóa ăn uống Việt Nam Singapore mà bản thân đã trải nghiệm thực tế, để bạn (nếu sắp sang đây học tập hoặc chỉ đơn giản tò mò về ẩm thực đa văn hóa Singapore) có thể hình dung rõ hơn trước khi tự mình khám phá.
1. Không gian và địa điểm ăn uống
Ở Việt Nam, hình ảnh quán vỉa hè, quán cóc hay mâm cơm gia đình luôn quen thuộc và thân thiện, với tiếng rôm rả của người bán, tiếng gọi món rộn ràng vang khắp con hẻm nhỏ.
Ở Singapore, hawker centre chính là trung tâm văn hóa ẩm thực: hội tụ hàng chục quầy món Hoa, Mã Lai, Ấn, và cả quầy Âu trong cùng một không gian rộng, sạch sẽ, có khu ghế chung và bảng số điện tử gọi món. Mình nhớ lần đi ăn tối ở Lau Pa Sat, mùi cá nướng và satay hòa cùng tiếng người trò chuyện, bàn tán chuyện công việc sau giờ tan sở, khiến không gian ăn uống ở đây vừa gấp rút vừa đa sắc tộc. Đó là một cảm giác rất khác với sự chậm rãi của quán cóc Việt Nam.
2. Cơ cấu bữa ăn và thời gian ăn uống
Ở Việt Nam, ba bữa cơ bản với bữa cơm gia đình vào buổi tối là nét văn hóa bền chặt: mọi người thu xếp về nhà đúng giờ, cùng ăn và trò chuyện quanh mâm cơm.
Ở Singapore, giờ ăn linh hoạt hơn hẳn do lịch học và làm việc dày đặc; rất nhiều người chọn ăn nhanh một mình ở hawker hoặc mua mang về phòng. Mình dần quen với việc ăn trưa chỉ trong 15-20 phút ở canteen trường, xong bữa là quay lại lớp ngay, không còn cảm giác rôm rả như bữa cơm nhà nhưng đổi lại khá tiện và tiết kiệm thời gian giữa lịch học dày đặc.
3. Sự đa dạng sắc tộc trong ẩm thực
Ẩm thực Việt Nam phong phú theo vùng miền (món Bắc, Trung, Nam mỗi nơi một khẩu vị riêng) nhưng nhìn chung vẫn mang tính đồng nhất trong cách chế biến và nêm nếm theo văn hóa bản địa.
Trong khi đó, thói quen ăn uống người Singapore lại là sự pha trộn rõ rệt của bốn nền văn hóa Hoa – Mã Lai – Ấn – Âu ngay trong cùng một khu ăn. Chỉ cần ngồi ở một hawker centre, bạn có thể gọi cơm gà Hải Nam, roti prata hay char kway teow cùng lúc mà không cần di chuyển đi đâu xa. Điểm này làm mình thích thú nhất: mỗi lần muốn thử món mới, chỉ cần đi một vòng hawker centre là đủ trải nghiệm nhiều nền ẩm thực đa văn hóa Singapore chỉ trong một buổi ăn.
4. Cách order và thanh toán khi ăn ngoài
Tại Việt Nam, mình quen gọi món qua người phục vụ, và nhiều món được bày lên giữa bàn để cả nhóm cùng chia sẻ, dùng chung đũa gắp qua gắp lại. Không khí ăn uống nhờ vậy rất kết nối.
Ở Singapore, việc ăn uống ở Singapore khác Việt Nam khá rõ ở khâu này: phải xếp hàng để order tại quầy, nhận số hoặc lấy phiếu, và phần lớn các quầy phục vụ suất cá nhân riêng thay vì đồ để chia chung. Có lần mình bối rối khi muốn gọi vài món để cả nhóm chia đều, vì các suất ở hawker thường đã đóng gói sẵn theo kiểu “one plate” cho một người, nên phải tính toán trước hoặc mua thêm vài suất nhỏ để đủ chia cho cả bàn.
5. Văn hóa chọn chỗ ngồi và phép lịch sự nơi công cộng
Ở Việt Nam, giữ chỗ thường là việc dễ dàng và thân mật; bạn có thể đứng trước quán nói chuyện đợi bạn bè tới mà chẳng lo bị ai giành mất bàn.
Ở Singapore lại có hẳn một hiện tượng gọi là “chope” (đặt chỗ bằng khăn giấy, chai nước hay gói giấy ăn) rất phổ biến ở hawker centre và được xem là chuyện hoàn toàn bình thường trong ứng xử nơi công cộng. Mình từng bật cười khi thấy một cô sinh viên chỉ đặt một chiếc khăn giấy nhỏ lên ghế rồi đi mua đồ ăn, vậy mà suốt gần mười phút không một ai dám ngồi vào, dù quán đang đông nghẹt người tìm chỗ.
6. Giá cả và cách chi tiêu cho ăn uống
Ở Việt Nam, ăn ngoài thường rẻ và đa dạng về mức giá, nên việc ăn hàng mỗi ngày là chuyện hoàn toàn dễ dàng với cả sinh viên lẫn gia đình có thu nhập bình thường.
Ở Singapore, chi phí ăn uống có sự phân hóa khá rõ: hawker centre vẫn ở mức phải chăng (khoảng 4-6 SGD một suất), nhưng nhà hàng hay quán theo phong cách Âu-Mỹ lại có giá cao hơn hẳn so với mặt bằng chung ở Việt Nam. Mình thường cân đối bằng cách ăn hawker cho những bữa thường ngày, và chỉ dành một vài dịp đặc biệt cho nhà hàng khi muốn tụ tập bạn bè hoặc kỷ niệm điều gì đó.
Tóm tắt so sánh nhanh
Dưới đây là những điểm khác biệt trong văn hóa ăn uống giữa Việt Nam và Singapore mà mình thấy rõ nhất:
- Không gian: quán vỉa hè vs hawker centre đa sắc tộc
- Bữa ăn: bữa cơm gia đình cố định vs giờ ăn linh hoạt, nhiều bữa một mình
- Đa dạng ẩm thực: khác biệt theo vùng miền trong nước vs hòa trộn sắc tộc ngay trong một khu ăn
- Cách order: gọi qua phục vụ, chia món chung vs order tại quầy, suất cá nhân
- Giữ chỗ: không có luật bất thành văn rõ ràng vs văn hóa “chope” có quy ước riêng
- Giá cả: ăn ngoài rẻ và dễ dàng vs phân tầng rõ rệt từ hawker rẻ tới nhà hàng đắt
Lời kết
Những khác biệt văn hóa ăn uống Việt Nam Singapore mình kể trên không nhằm để so sánh hơn kém, mà để giúp bạn hiểu rõ hơn bối cảnh sống ở một đất nước đa văn hóa như Singapore. Chuyện ăn uống, từ cách xếp hàng, order, cho tới việc đặt một chiếc khăn giấy lên ghế, đều là những manh mối thú vị giúp bạn hòa nhập nhanh hơn và cảm thấy bớt lạ lẫm khi sống xa nhà. Nếu bạn sắp sang du học Singapore hoặc mới đến, cứ giữ tinh thần tò mò và sẵn sàng thử nghiệm, mỗi bữa ăn rồi sẽ trở thành một khám phá văn hóa đáng nhớ chứ không còn là nỗi bỡ ngỡ nữa.
Bạn đã từng có trải nghiệm ẩm thực đáng nhớ nào khi đi du học hoặc sống ở nước ngoài chưa? Hay bạn còn thắc mắc gì về văn hóa ăn uống ở Singapore? Để lại bình luận chia sẻ với mình nhé, biết đâu câu chuyện của bạn lại giúp một ai đó chuẩn bị tốt hơn cho bữa ăn đầu tiên nơi đất khách.
Bài viết liên quan
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
Đăng ký để được các chuyên viên tư vấn miễn phí cho bạn